Annála Doiminiceacha Ros Comáin

*Annála Doiminiceacha Ros Comáin*
Cineál	saothar scríofa
Teanga	an Laidin

Is annála Éireannacha de chuid na meánaoise iad Annales Dominicani de Roscoman (Annála Doiminiceacha Ros Comáin), ag tuairisciú go formhór ar imeachtaí i gConnacht, ón mbliain 1163 go dtí 1314, agus mar sin maidir le hIonradh na Normannach ar Éirinn agus tús Tiarnas na hÉireann.^[1] Déantar trácht chomh maith ar na Doiminicigh, roinnt ábhair eaglaise, agus caidrimh pholaitiúla leis an Ríocht Shasana.^[2]

Tiomsaíodh na hAnnála as Laidin sa Phrióireacht Doiminiceach Ros Comáin (Bráithre Dubha).^[3] Luaitear an chuid is mó dóibh le hAodh Ó hAinmereach (bás sa bhliain 1306). Tá na hAnnála caomhnaithe i lámhscríbhinní den 17ú-haois a bhíodh tráth i seilbh James Ware.

Bunaíodh an mhainistir ag clann Uí Chonchúir, ríthe na gConnacht. Tá samplaí ann anseo is ansiúd de chlaontacht ar son Uí Chonchúir: Ní dhéantar trácht ar dhalladh Mhuircheartigh Uí Chonchúir ag a dheartháir, an rí Ruairí Ua Conchobair; agus faoin dáta 1193, ní deirtear go raibh Conchúr Maonmhaighe freagracht ar creachadh Mhainistir Inis Cloithrinn,^[4] mar a thuairiscítear i nAnnála na gCeithre Máistrí.^[5]

I measca iontrálacha suimiúla eile, tuairiscítear gur thráigh Abhainn na Gaillimhe.^[6]

Féach freisin

↑ "CELT Project: The Corpus of Electronic Texts".
↑ "Annales Dominicani de Roscoman".
↑ Finn, R. (2023:10). The Dominicans in the British Isles and Beyond: A New History of the English Province of the Friars Preachers. Ríocht Aontaithe: Cambridge University Press.
↑ DAR 1193: Spoliatur Iniscloghran per Giraldum[sic] de Lacy
↑ Annála na gCeithre Máistrí, ACM 1193.10: Inis Clothrann do orgain la macaibh Oisdealb, & la macaibh Conchobhair Maonmaighe.
↑ DAR 1177 (desiciatur Galvia), DAR 1190 (Galvia desicatur), "Αὐσοβα Ποταμου Εκβολαι" (3ú Meán Fómhair 2018).