Andrew Mountbatten-Windsor

luach ar iarraidh
Andrew Mountbatten-Windsor
	; (2013)
Beathaisnéis
Breith	(en) Andrew Albert Christian Edward Mountbatten-Windsor ; 19 Feabhra 1960 ; 65 bliana d'aois; Pálás Buckingham, England
Lord High Commissioner to the General Assembly of the Church of Scotland (en)
	2007 –
Special Representative for International Trade and Investment (en)
	2001 – 2011
Diúc Eabhraic
	23 Iúil 1986 – 17 Deireadh Fómhair 2025
Ball de Theach na dTiarnaí
	23 Iúil 1986 – 11 Samhain 1999 (House of Lords Act 1999 (en) )
Counsellor of State (en)
	19 Feabhra 1981 –
Faisnéis phearsanta
Reiligiún	Eaglais Shasana
Scoil a d'fhreastail sé/sí	Lakefield College School (en) (1977–1977); Gordonstoun (en) (1973–); Heatherdown Preparatory School (en) ; Britannia Royal Naval College (en)
Áit chónaithe	Sandringham House; Royal Lodge (en) ; Sunninghill Park (en)
Teanga dhúchais	Béarla na Breataine
Dath súile	Gray (en)
Dathán gruaige	Gruaig liath agus gruaig dhonn
Gníomhaíocht
Gairm	píolóta héileacaptair, péiceallán, oifigeach cabhlaigh, naval aviator (en)
Ball de	An Cumann Ríoga (Comhalta Ríoga den Chumann Ríoga) (2013–); Worshipful Company of Shipwrights ; The Scout Association (en)
Teangacha	Béarla
Gairm mhíleata
Brainse míleata	Cabhlach Ríoga
Céim mhíleata	leas-aimiréal (–2025)
Coinbhleacht	Cogadh Fháclainne
Spórt	galf ; sciáil ; póló
Conair
	Foireann
Ghlac sé/sí páirt i
16 Samhain 2019	Prince Andrew & the Epstein Scandal (en)
21 Eanáir 2015	Cruinniú Bliantúil an Fhóraim Eacnamaíoch Dhomhanda, 2015
22 Eanáir 2014	Cruinniú Bliantúil an Fhóraim Eacnamaíoch Dhomhanda, 2014
23 Eanáir 2013	Cruinniú Bliantúil an Fhóraim Eacnamaíoch Dhomhanda, 2013
	The Grand Knockout Tournament (en)
Eile
Teideal uasal	Barún Chill Ó Laoch (1986–2025); Iarla Inbhir Nis (1986–2025); Diúc Eabhraic (1986–2025); Prionsa na Ríochta Aontaithe (–2025); luach ar iarraidh
Teaghlach	Teach na Windsor
Céile	Sarah Ferguson (1986–1996), colscaradh
Páirtí	Koo Stark
Páiste	Banphrionsa Beatrice Eabhrac; ( Sarah Ferguson); Banphrionsa Eugenie; ( Sarah Ferguson)
Athair	Prionsa Pilib, Diúc Dhún Éideann agus Eilís II
Siblín	Séarlas III, Áine, Banphrionsa Ríoga agus Prionsa Éadbhard, Iarla Wessex
	Gradam a fuarthas (2022) Queen Elizabeth II Platinum Jubilee Medal (en) ; (2013) Comhalta Ríoga den Chumann Ríoga; (2012) Queen Elizabeth II Diamond Jubilee Medal (en) ; (2005) Commemorative Medal for the Centennial of Saskatchewan (en) ; (2002) Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal (en) ; (1990) New Zealand 1990 Commemoration Medal (en) ; (1988) Knight Grand Cross of the Order of St. Olav‎ (en) ; (1984) Personal Aide-de-Camp (en) ; (1982) South Atlantic Medal (en) ; (1977) Queen Elizabeth II Silver Jubilee Medal; Ord an Ghairtéir; saoránacht oinigh Bronnta ag Eabhrac; Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order (en) ;
	Síniú
	luach ar iarraidh

Is ball den Teaghlach Ríoga Briotanach é Andrew Mountbatten-Windsor nó, roimh 2025, Prionsa Andrew,^[1] an Diúc Eabhraic, (a rugadh ar ar 19 Feabhra 1960). Bhí cáil an bhuachaill báire agus an bhanaí air agus tharraing sé scannail go leor le linn a shaoil.

Duine de mhic Eilís II na Ríochta Aontaithe agus an Phrionsa Pilib, Diúc Dhún Éideann é. Bhí sé pósta ar Sarah, Bandiúc Eabhrac agus tá beirt iníonacha acu.

Scannail

Bhí Andrew an-mhór le Jeffrey Epstein (maítear gur chuir Epstein lámh ina bhás féin sa bpríosún i Nua-Eabhrac in 2019 tar éis a chiontaithe i sraith cúiseanna a bhain le mí-úsáid ghnéis agus gáinneáil ban óg). Níor shéan an prionsa go raibh sé cairdiúil le Epstein ach shéan sé go raibh sé páirteach in aon chuid de na heachtraí mídhleathacha a bhain leis na cailíní óga.^[2]

I mí Iúil 2020, i Nua-Eabhrac, eisíodh cáipéisí a mhaígh go ndearna Epstein iarracht fianaise inchoiritheach ar Phrionsa Andrew a fháil.^[3] Dúradh sna páipéir gur chuir Epstein brú ar chailín faoi aois caidreamh collaí a thosú leis an Phrionsa ar oileán príobháideach in Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean.^[4] Níor séanadh go raibh an Prionsa cairdiúil le Epstein ach shéan sé go raibh sé páirteach in aon chuid de na heachtraí mídhleathacha a bhain leis na cailíní óga.^[5]

In 2021, tugadh cúiseanna dlí in aghaidh William i gcúirt i Nua-Eabhrac as mí-úsáid agus éigniú a dhéanamh ar Virginia Giuffre le linn dó a bheith ag freastal ar ócáid a bhí eagraithe ag Jeffrey Epstein.^[2] Líomhnaigh Giuffre go ndearnadh gáinneáil uirthi go dtí An Prionsa Andrew nuair a bhí sí 17. Shéan an Prionsa na líomhaintí agus chuaigh an Prionsa i bhfolach ar na meáin.^[6]

Faoi dheireadh bhí socrú déanta lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre. Gheall Andrew go léireoidh sé aiféala as an gceangal a bhí aige leis an bhfear mór airgid, Jeffrey Epstein; go labhróidh sé amach in aghaidh gháinneáil ar ghnéas agus go dtacóidh sé leis na híospartaigh ar fad a d'fhulaing dá bharr.^[7]

2025

Bhí Virginia Giuffre ar dhuine de na daoine is mó a labhair amach ag cur líomhaintí i leith Andrew, Epstein agus a chailín, Ghislaine Maxwell. Chuir Virgina Giuffre lámh ina bás féin ar an 25 Aibreán 2025.^[8] Bhí sí 41 bliain d'aois agus ina cónaí in iarthar na hAstráile sna 2020idí. (D'éalaigh sí ó Epstein nuair a phós sí Robert Giuffre in 2002 agus bhí triúr clainne acu.^[9] Scar sí óna fear in 2023. Faoi chúram an athar a cuireadh na páistí).^[10]

D’fhógair Andrew Mountbatten-Windsor ag tús mhí Dheireadh Fómhair go mbeidh sé ag scaradh lena theidil ríoga, lena n-áirítear Diúc Eabhrac.

Chomh maith leis sin, scar sé lena theideal Barún Chill Ó Laoch a thug an Bhanríon Eilís II dó ar lá a bhainise in 1986.

I mí na Samhna 2025, d'iarr Comhdháil na Stát Aontaithe ar Andrew teacht os a chomhair chun fianaise a thabhairt maidir lena fhiosrúchán ar Epstein.^[11]

In Éirinn

Sa bhliain 1986, tugadh "Bealach Phrionsa Andrew" ar bhóthar i gCarraig Fhearghais. Ainmníodh an tsráid as Andrew Mountbatten-Windsor in 1986 chun ceiliúradh a dhéanamh ar a phósadh le Sarah Ferguson. Ach ar an 23 Samhain 2025, d’aontaigh Comhairle Lár agus Oirthear Aontroma go ndéanfar é a athainmniú.^[11]

Féach freisin

Tagairtí

↑ nó Aindrias nó Aindriú
↑ ^2.0 ^2.1 Máirín Ní Ghadhra (13 Lúnasa 2021). "Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2024-04-16.
↑ RnaG (2019-11-21). "Seán Ó Cadhain, tráchtaire, Newcastle, An Bhreatain." (ga). RTE Radio. Dáta rochtana: 2023-10-18.
↑ Conradh na Gaeilge, Londain (2020-08-01). "1 Lúnasa 2020 (Tír Eoghain) - Nuacht Mhall (podcast)" (ga-IE). Listen Notes. Dáta rochtana: 2023-10-18.
↑ Máirín Ní Ghadhra (13 Lúnasa 2021). "Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2023-10-18.
↑ "Virginia Giuffre v. Prince Andrew" (as en) (2025-04-03). Wikipedia.
↑ Nuacht RTÉ (2022-02-15). "Socrú lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre" (as ga-IE).
↑ "Virginia Giuffre" (as en) (2025-04-27). Wikipedia.
↑ Nuacht RTÉ (2025-04-26). "Virgina Giuffre tar éis bháis" (as ga-IE).
↑ "Epstein accuser Virginia Giuffre dies by suicide aged 41" (en) (2025-04-26). Dáta rochtana: 2025-04-27.
↑ ^11.0 ^11.1 Jack Mac Íomhair (2025-11-28). "Tús curtha le hathainmniú Bhealach an Phrionsa Aindriú i gCarraig Fhearghais" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2025-11-29.

[1] ó Aindrias nó Aindriú

[:1-2] 2.0 ^2.1 Máirín Ní Ghadhra (13 Lúnasa 2021). "Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2024-04-16.

[3] RnaG (2019-11-21). "Seán Ó Cadhain, tráchtaire, Newcastle, An Bhreatain." (ga). RTE Radio. Dáta rochtana: 2023-10-18.

[4] Conradh na Gaeilge, Londain (2020-08-01). "1 Lúnasa 2020 (Tír Eoghain) - Nuacht Mhall (podcast)" (ga-IE). Listen Notes. Dáta rochtana: 2023-10-18.

[:0-5] Máirín Ní Ghadhra (13 Lúnasa 2021). "Ceist cumhachta agus cos ar bolg é mí-iompar an bheirt Andrew" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2023-10-18.

[6] "Virginia Giuffre v. Prince Andrew" (as en) (2025-04-03). Wikipedia.

[7] Nuacht RTÉ (2022-02-15). "Socrú lasmuigh den chúirt idir Andrew agus Virginia Giuffre" (as ga-IE).

[8] "Virginia Giuffre" (as en) (2025-04-27). Wikipedia.

[9] Nuacht RTÉ (2025-04-26). "Virgina Giuffre tar éis bháis" (as ga-IE).

[10] "Epstein accuser Virginia Giuffre dies by suicide aged 41" (en) (2025-04-26). Dáta rochtana: 2025-04-27.

[:2-11] 11.0 ^11.1 Jack Mac Íomhair (2025-11-28). "Tús curtha le hathainmniú Bhealach an Phrionsa Aindriú i gCarraig Fhearghais" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2025-11-29.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]