An Ribhéar
| ||||
| Cineál | Abhainn  | |||
|---|---|---|---|---|
| Suíomh | ||||
| Limistéar riaracháin | Éire | |||
| ||||
Is inbhear caol tanaí é An Ribhéar nó Bá Neidíneach[1] suite i gContaetha Ciarraí (go formhór) agus Corcaí (san iardheisceart). Tá an t-inbhear timpeallaithe ag na leithinsí Uíbh Ráthach ó thuaidh agus Béarra ó dheas. Ag barr an inbhir tá an baile beag, An Neidín.
Is gleann oighreach báite é an bá le buncharraig gaineamhchloiche deirge.[2] Tá go léir oileán beag ann, sa áireamh Oileáin Dhún Ciaráin, Oileáin Ghrianáin, Ros Deochan, Garinis, Inis Caorach, Oileán an Éadain, Oileán Seirce, Inis Fearn Ard, An tOileán Liath agus Oileán Sléibhe.[3]
Ainm agus stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]In ainneoin a ainm as Béarla (Kenmare River), is é go deimhin inbhear sáile,[4][5] San aimsir a caitheadh, chuir na tiarnaí Lansdowne a dtoill i bhfeidhmin chun cearta iascaigh a choimeád, agus coinníodh an t-ainm ag cartagrafaithe. [3]
Sa mheánaois, b'é a ainm Inbhear Scéine, agus é an áit, dar le Leabhar Gabhála Éireann den 11ú haois, ar tháinig an luath-lonnaitheoir Parthalán i dtír.
Tíreolaíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Sreabhann An Ruachtach san Ribhéar isteach, díreach ag an áit a bhuaileann Uíbh Ráthach agus anand Béarra le chéile, taobh ó dheas den Neidín.
Stair an dúlra
[cuir in eagar | athraigh foinse]Is gnáthóg agus tearmainn fiadhúlra é An Ribhéar do bhradán fiáin[6] agus go léir spéiceas eile, san áireamh seilide rinseach béalchaol, Crú-ialtóg bheag, dobharchú, rón beag, geabhróg Artach, bundún uachaise? .[2] Tá ann go hiondúil i nÉirinn fosta fean mara tuaisceartach occurs.[2]
Bhí éisc (go háirithe breac geal) go flúirseach tráth sna haibhne a sheachadadh san Inbhear isteach, san áireamh An Ruachtach, An tSimhin, Abha na Sleachaine agus An Abhainn Mhór. Tugadh faoi deara, i lár na 1990í, laghdú i líon na n-iasc.[7] Chuir lucht iascaigh áitiúl an locht ar fhoirgeacht míolta mara ó fheirmeacha bradán.[7] Bhóthar i gcoinne tuilleadh feirmeacha sna 2000í,[8]chomh maith le bailiúchán feamainne sna 2020í.[9]
Rinneadh Limistéar faoi Chaomhnú Speisialta de thailte le hachar 2,000 ha (5,000 acres), ag síneadh ó Cheann an Uain ar Uíbh Ráthach, tríd An Neidín go dtí Sunda Baoi ar an mBéarra.[10] [11] cé go rabhthar ina choinne i dtosach báire.[10][12]
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "An Ribhéar / Kenmare River". Bunachar Logainmneacha na hÉireann (logainm.ie)}. Dáta rochtana: 4ú Deireadh Fómhair 2023.
- 1 2 3 "Site Synopsis". An tSeirbhís Páirceanna Náisiúnta agus Fiadhúlra. Department of Housing, Local Government and Heritage. Dáta rochtana: 2a Deireadh Fómhair 2023.
- 1 2 "The Islands of Ireland: Pining for the island in the river". Irish Examiner (2018). Dáta rochtana: 2a Deireadh Fómhair 2023.
- ↑ "Ireland Touring Map" (2018). Suirbhéireacht Ordanáis na hÉireann.
- ↑ "Kenmare". Irish Tourism. Irish Tourism Limited. Dáta rochtana: 2a Deireadh Fómhair 2023.
- ↑ Lucey, Anne (18 July 2002). "Gamekeeper turns salmon poacher". Irish Independent. Dáta rochtana: 4ú Deireadh Fómhair 2023.
- 1 2 Roche, Barry (23ú Nollaig 1994). "Fisheries board hears of collapse of salmon stock". The Kerryman.
- ↑ "Fishermen will challenge Minister's decision to issue trial salmon farm licences in High Court". Irish Examiner (19ú Eanáir 2001).
- ↑ Fernane, Stephen. "Company defends seaweed harvest". The Kerryman.
- 1 2 O'Connor, Aidan (23ú Aibreán 2008). "5,000 acres in Kenmare to be conserved". The Kerryman.
- ↑ "Kenmare River SAC". National Parks & Wildlife Service. Department of Housing, Local Government and Heritage. Dáta rochtana: 2a Deireadh Fómhair 2023.
- ↑ "Concerns regarding SACs". Southern Star (4ú Aibreán 2009).