An Chairt Mhór

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
WD Bosca Sonraí LeabharAn Chairt Mhór
Magna Carta
Magna Carta (British Library Cotton MS Augustus II.106).jpg
Sampla de cairt, conradh agus lámhscríbhinn
Sonraí teicniúla
Teanga laidin na meánaoise
Foilsithe Ríocht Shasana
Sonraí an tsaothair
Seánra cairt

Is bille na gceart í an Chairt Mhór (Laidin:Magna Carta) ón 13ú haois. Chuir tiarnaí cumhachtacha iachall ar an rí cáipéis chearta, ar tugadh an ‘Magna Carta’ uirthi ag an am, a shíniú ar an 15 Meitheamh 1215. Mar sin, neartaigh tionchar na parlaiminte níos tapúla ná mar a tharla i dtíortha eile san Eoraip.[1]

Cúlraː Aighneas leis na mBarúin[cuir in eagar | athraigh foinse]

I ndiaidh gur éirigh leis Éirí Amach na Breataine Bige a chur faoi chois sa bhliain 1211, agus deireadh a chur leis an aighneas leis an Phápa, dhírigh Eoin a chuid airde chuig a shealúchas thar sáile.

Chríochnaigh cogaí na hÉorpa leis an bhriseadh ag Cogadh Bhouvines (1214), agus bhí ar Eoin glacadh le síocháin neamhfhabhrach leis an Fhrainc.(Fuair Anraí V Ri Shasana an Normainn agus Acquitaine ar ais sa bhliain 1420).

Thiontaigh an briseadh ag Bouvines móramh na mbarún i gcoinne Eoin; bhí cuid acu ina aghaidh ón am a bhí Eoin coinnealbháite ag an Phápa. D'aontaigh na barúin le chéile agus d'éiligh siad lamháltais.

bhí drogall ar an rí síniú ... le Arthur C Michael sa 20ú haois

Imeachtaí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ag deireadh na h-idirbheartaíochta, Síníodh an Chairt Mhór i Runnymede (in aice le WIndsor) ar an 15 Meitheamh - 18 Meitheamh 1215 idir an rí, Eoin Shasana, agus na barúin i Sasana.

Bhí drogall ar an rí chun an an Magna Carta a shíniú is cosúil. Ghlac sé roinnt ama agus na daoine go léir bailithe leo, go dtí go raibh na cáipéisí deireanacha ullmhaithe ag na cléirigh a d'oibrigh in oifigí an rí, agus bhí orthu iad a sheoladh faoi 'Shéala an Rí', chuig na 'n-oifigeach cuí'. (san aimsir sin ní raibh conradh nó doiciméad oifigiúil gan séala a bheith greamaithe ar a bhun).

De réir gur shínigh Eoin an Chairt faoi bhrú, áfach, thug an Pápa cead dó í a chuir ar neamhnaí ag deireadh na cogaíochta.[2]

Leagan Pickering 1540

Cearta[cuir in eagar | athraigh foinse]

Ráthaigh an Magna Carta raon leathan cearta agus saoirsí d'fhir shaora na ríochta,[3] go háiritheː

"No freeman shall be taken or imprisoned or disseised (díshealbhaithe) or outlawed or exiled, ... but by the lawful judgement of his peers".

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Cathal Mac Coille (2017). "‘Fog in the channel – Continent cut off’ – Theresa May agus a slaitín draíochta" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2020-11-12.
  2. "The papal bull annulling Magna Carta". The British Library. Dáta rochtana: 2020-11-12.
  3. Scoil Dlí, COBÁ¢. "Magna Carta" (ga). www.facebook.com. Dáta rochtana: 2020-11-12.
  4. "Magna Carta". The British Library. Dáta rochtana: 2020-11-12.