Aigéad formach

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
WD Bosca Sonraí Comhdhúil CheimiceachAigéad formach
Formic acid 85 percent.jpg
Cuir in eagar ar Wikidata
Substaint cheimiceach comhdhúil cheimiceach, Class II combustible liquid (en) Aistrigh, Aigéad carbocsaileach, short-chain fatty acid (en) Aistrigh, alkanoic acid (en) Aistrigh, straight chain fatty acids (en) Aistrigh agus aicme eintiteas ceimiceach
Mais mhóilíneach 46.005 Da
Tacsón ina n-aimsítear é
Struchtúr ceimiceach
Foirmle cheimiceach CH₂O₂
Formic acid.svg
SMILES canónta
Model 2D
C(=O)O
InChI Model 3D
Airí
Dlús 1.22 g/cm³ (a 20 °C, leacht) Cuir in eagar ar Wikidata
Dynamic viscosity (en) Aistrigh 0.16 Pl Cuir in eagar ar Wikidata
Comhéifeacht athraonta 1.3714 Cuir in eagar ar Wikidata
PKa 3.81 Cuir in eagar ar Wikidata
Móimint leictreach dhépholach 1.41 D
Pointe leáite 8.25 °C
8 °C Cuir in eagar ar Wikidata
Fiuchphointe 100.7 °C Cuir in eagar ar Wikidata
Móimint leictreach dhépholach 1.41 D
Eantalpacht chaighdeánach an fhoirmithe −409.19 kJ/mol
Galbhrú 35 mmHg (a 20 °C) Cuir in eagar ar Wikidata
Guais
Teorainn inlasta íochtair 18 vol%
Teorainn inlasta uachtarach 57 vol%
Autoignition temperature (en) Aistrigh 520 °C
Meánteorainn nochta ualaithe ama 9 mg/m³ (10 h, Stáit Aontaithe Mheiriceá) Cuir in eagar ar Wikidata
Splancphointe 122 °F Cuir in eagar ar Wikidata
Láithreach contúirteach don bheatha nó sláinte 56.4 mg/m³
NFPA 704: Standard System for the Identification of the Hazards of Materials for Emergency Response () Cuir in eagar ar Wikidata

Is é an t-aigéad formach (nó an t-aigéad meatánóch i dtéarmaíocht Aontas Idirnáisiúnta na gCeimiceoirí, IUPAC) an ceann is simplí de na haigéid charbocsaileacha: níl sa mhóilín go bunúsach ach an grúpa carbocsaileach agus é nasctha d'adamh hidrigine: HCOOH. Is amhábhar tábhachtach é i sintéisiú a lán táirgí sa tionsclaíocht cheimiceach, agus fáil air sa dúlra. Is é an t-aigéad formach is cúis leis an dóigh a ngreannaíonn cealg nó greim a lán feithidí an craiceann, na seangáin ach go háirithe. Tá an t-aigéad féin ainmnithe as na seangáin, nó is é formica an focal Laidine ar "seangán" (cf. fourmi na Fraincise, hormiga na Spáinnise). Cosúil leis na haigéid charbocsaileacha eile, is aigéad réasúnta lag é. Mar sin féin, tá sé níos láidre ná na haigéid alcánacha eile: is é an tairiseach díthiomsúcháin atá aige ná 3.744, nuair nach bhfuil an t-aigéad aicéiteach, an dara ceann is láidre acu, ach 4.76 ar tairiseach díthiomsúcháin. (Tabhair faoi deara go bhfuil an tairiseach díthiomsúcháin ag dul i méadaíocht de réir mar atá an aigéadacht ag dul i laige. Cosúil leis an pH-uimhir, is frithlogartam é an tairiseach seo.)

Formáití nó meatánóáití a thugtar ar shalainn an aigéid fhormaigh.

Tá an t-aigéad formach sothuaslagtha san uisce: is féidir an dá leacht a mheascadh i gcoibhneas ar bith.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

Naisc sheachtracha[cuir in eagar | athraigh foinse]