Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh
| Sonraí | |
|---|---|
| Cineál | specialised classification scheme (en)  caighdeán teicniúil  |
| Codanna | |
Is caighdeán geochóid é Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh[1] nó NUTS (Fraincis: Nomenclature des unités territoriales statistiques) chun tagairt a dhéanamh ar rannáin riaracháin tíortha le haghaidh feidhmeanna staidrimh.[2][3][4][5][6][7][8] Glacadh an caighdeán sa bhliain 2003.[9] Forbraítear agus rialaítear é ag an Aontas Eorpach, agus dá bharr, ní chlúdaítear go mion leis ach ballstáit den AE. Is ríthábhachtach é an tAicmiú i meicníocht seachadta Cistí Struchtúracha agus Infheistíochta an AE
Le comhaontú gach ballstát, cuireadh ordlathas de thrí leibhéal ar bun ag Eurostat sin córas NUTS. Tá córas mar an gcéanna i réim le haghaidh tíortha is iarrthóirí agus ballstát Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa, ach níl siar faoi riail an chórais NUTS.
Tosaíonn cód NUTS le cód tíre dhá-litir, as an liosta de ghiorrúcháin le Treoir Stíle Idirinstitiúideach an AE.[10] Tugtar ansin cóid alfa-uimhriúla dosna míreanna ag gach leibhéal an chórais. Má tá ach aon mhír amháin ag leibhéil éigin, úsáidtear an uimhir a náid. Faoi na trí leibhéal NUTS, tá aonaid riaracháin áitiúla (ARA). Mar shampla, Faightear i nÉirinn IE061 (BÁC), nó san Iodáil ITC4C (Milano). Tá Lucsamburg chomh bheag sin nach bhfuil aon chód amháin aige, LU000.
Glacadh an tAicmiú reatha ar an 21d Samhain 2016, thángthas i réim ar an 1d Eanáir 2018, agus tugadh é chun dáta le ballstáit nua as an mbliain. Liostáiltear ann 92 réigiún ag NUTS 1, 244 ag NUTS 2, 1215 ag NUTS 3 level, agus 99,387 aonaid riaracháin áitiúla (ARA).[11][12]. Ní gá gurb ionann fo-rannta NUTS agus rannáin riaracháin laistigh de thír éigin.
Ballstáit
[cuir in eagar | athraigh foinse]| Ballstát | NUTS 1 | NUTS 2 | NUTS 3 | Aonad riaracháin áitiúil (ARA) | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| an Ostair | AT | Grúpaí de stáit | 3 | Stáit | 9 | Grúpaí de cheantair | 35 | Bardais (Gemeinden) | 2,093 |
| an Bheilg | BE | Réigiúin | 3 | Cúigí (+ an Bhruiséil) | 11 | Arrondissements | 44 | Bardais (gemeenten / communes) | 581 |
| an Bhulgáir | BG | Réigiúin | 2 | Réigiúin staidrimh | 6 | Oblastsanna | 28 | Bardais (общини, obshtini) | 265 |
| an Chróit | HR | — | 1 | Réigiúin | 4 | Contaetha (županije) + Ságrab | 21 | Bardais (općine) | 556 |
| an Chipir | CY | — | 1 | — | 1 | — | 1 | Bardais (δήμοι, κοινότητες, dimoi, koinotites) | 615 |
| an tSeicia | CZ | — | 1 | Ceantair staidrimh | 8 | Réigiúin (kraje) | 14 | Bardais (obce) | 6,254 |
| an Danmhairg | DK | — | 1 | Réigiúin (Regioner) | 5 | Cúigí (Landsdele) | 11 | Bardais (kommuner) agus ceantar neamhchorpraithe amháin | 99 |
| an Eastóin | EE | — | 1 | — | 1 | Grúpaí de chontaetha | 5 | Bardais (Vald, linn) | 79 |
| an Fhionlainn | FI | Mórthír na Fionlainne, Åland | 2 | Ceantair mhóra (Suuralueet / Storområden) | 5 | Réigiúin (Maakunnat / Landskap) | 19 | Bardais (kunnat / kommuner) | 309 |
| an Fhrainc | FR | Réigiúin + DOM | 14 | Iar-réigiúin (1982–2015) + DOM | 27 | Ranna + DOM | 101 | Comúin | 34,965 |
| an Ghearmáin | DE | Stáit (Bundesland) | 16 | Neamhsheasmhach, idir Stáit iomlána (Bundesland), Réigiúin rialtais (Regierungsbezirk), srl. | 38 | Ceantair (Kreis) | 400 | Bardais (Gemeinden) | 10,775 |
| an Ghréig | EL[n 1] | Grúpaí de réigiúin fhorbartha | 4 | Réigiúin | 13 | Maorachtaí | 51 | Bardais agus Comhphobail (δημοτικό διαμέρισμα, κοινότικο διαμέρισμα, demotiko diamerisma, koinotiko diamerisma) |
6,133 |
| an Ungáir | HU | Réigiúin staidrimh mhóra (statisztikai nagyrégiók) | 3 | Réigiúin staidrimh (tervezési-statisztikai régió) | 8 | Contaetha (vármegye) + Búdaipeist | 20 | Bardais (települések) | 3,155 |
| Éire | IE | — | 1 | Réigiúin | 3 | Údaráis Réigiúnacha | 8 | Toghlimistéir áitiúla | 166 |
| an Iodáil | IT | Grúpaí de réigiúin | 5 | Réigiúin | 21 | Cúigí | 107 | Bardais (comuni) | 7,904 |
| an Laitvia | LV | — | 1 | — | 1 | Réigiúin staidrimh | 6 | Bardais, cathracha (valstspilsētas, novadi) | 43 |
| an Liotuáin | LT | — | 1 | Vidurio ir vakarų Lietuvos regionas, Sostinės regionas | 2 | Contaetha | 10 | Bardais (savivaldybės) | 60 |
| Lucsamburg | LU | — | 1 | — | 1 | — | 1 | Comúin (Fraincis: communes, Gearmáinis: Gemeinden, Lucsambuirgis: Gemengen) | 102 |
| Málta | MT | — | 1 | — | 1 | Oileáin | 2 | Comhairleoirí áitiúla (kunsilli) | 68 |
| an Ísiltír | NL | Grúpaí de chúigí | 4 | Cúigí | 12 | Réigiúin COROP | 40 | Bardais (gemeenten) | 342 |
| an Pholainn | PL | Mór-réigiúin (Makroregiony) | 7 | Voivode-cheantair + Mórcheantar Vársá | 17 | Fo-réigiúin (Podregiony) | 73 | Bardais (gminy) | 2,477 |
| an Phortaingéil | PT | Mórthír + Azores + Madeira | 3 | Réigiúin staidrimh | 7 | Grúpaí de bhardais | 25 | Bardais (concelhos) | 308 |
| an Rómáin | RO | Mór-réigiúin | 4 | Réigiúin | 8 | Contaetha + Bucharest | 42 | Comúin + bardais + cathracha (comune + municipii + orașe) | 3,181 |
| an tSlóvaic | SK | — | 1 | Oblasts | 4 | Réigiúin (Kraje) | 8 | Bardais (obce) | 2,891 |
| an tSlóivéin | SI | — | 1 | Mór-réigiúin | 2 | Réigiúin staidrimh | 12 | Bardais (občine) | 212 |
| an Spáinn | ES | Grúpaí de chomhphobail fhéinrialaitheacha | 7 | 17 gcomhphobal féinrialaitheach agus 2 chathair féinrialaitheach | 19 | Cúigí + Oileáin + Ceuta agus Melilla | 59 | Bardais (municipios) | 8,131 |
| an tSualainn | SE | Réigiúin (Grupper av riksområden) | 3 | Ceantair náisiúnta (Riksområde) | 8 | Contaetha (Län) | 21 | Bardais (kommuner) | 290 |
| 27 | 92 | 240 | 1,164 | 92,054 | |||||
Tíortha is iarrthóirí
[cuir in eagar | athraigh foinse]| Tír | NUTS 1 | NUTS 2 | NUTS 3 | ARA 1 | ARA 2 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| an Albáin | AL | — | 1 | Réigiúin (neamh-riaracháin) | 3 | Contaetha | 12 | – | – | Bardais (komunë) / Communes (bashki / komunë) | 373 |
| Montainéagró | ME | — | 1 | — | 1 | Réigiúin staidrimh | 3 | Bardais (општине, opštine) | 24 | Lonnaíochtaí (насеља, naselja) | 1,256 |
| an Mhacadóin Thuaidh | MK | — | 1 | — | 1 | Réigiúin staidrimh | 8 | Bardais (општини, opštini) | 84 | Lonnaíochtaí (населени места, naseleni mesta) | 1,776 |
| an tSeirbia | RS | Grúpaí de réigiúin | 2 | Réigiúin | 5 | Ceantair | 29 | Bardais (општине и градови, opštine i gradovi) | 174 | lonnaíochtaí (насељена места, naseljena mesta) | 6,155 |
| an Úcráin | UA | Macroregions | 8 | Réigiúin | 27 | Raióin | 138 | Hromadaí | 1469 | Starosta okruhs (старостинські округи, starostynski okruhy) + Lonnaíochtaí (населені пункти, naseleni punkty) | 29,831 |
| an Tuirc | TR | Réigiúin | 12 | Fo-réigiúin | 26 | Cúigí (iller) | 81 | Ceantair (ilçeler) | 923 | Bardais (belediyeler) | 37,675 |
| 6 | 25 | 63 | 269 | 2,671 | 77,066 | ||||||
Tíortha CSTE
[cuir in eagar | athraigh foinse]| Tír CSTE | NUTS 1 | NUTS 2 | NUTS 3 | - | ARA | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| an Eilvéis | CH | — | 1 | Réigiúin | 7 | Cantúin | 26 | Bardais (Gearmáinis: Gemeinden; Fraincis: comúin; Iodáilis: comuni; Rómainis: vischnancas) | 2,136 | ||
| an Íoslainn | IS | — | 1 | — | 1 | Capital Region, Fuílleach of country | 2 | Réigiúin (landshlutar) | 8 | Bardais (sveitarfélag) | 64 |
| Lichtinstéin | LI | — | 1 | — | 1 | — | 1 | Bardais (Gemeinden) | 11 | ||
| an Iorua | NO | — | 1 | Réigiúin | 7 | Contaetha (Fylke) | 19 | Réigiúin Eacnamaíochta (Økonomiske regioner) | 89 | Bardais (kommuner) | 356 |
| 4 | 4 | 16 | 48 | 122 | 2,567 | ||||||
Naisc sheachtracha
[cuir in eagar | athraigh foinse]- Eurostat portal – NUTS – Aicmiú Comhchoiteann na Aonad Críche maidir le Staidreamh – Achoimre
- Liosta de chóid NUTS reatha ag SIMAP (tairseach soláthair AE)
- Réigiúin NUTS regions i bhformáid JSON do léarscáileanna ar líne
- Rannáin riaracháin tíortha ar Statoids
Nótaí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Baineann an AE úsáid as EL mar chód tíre don Ghréig in ionad an chóid ISO 3166-1 alpha-2, GR.
Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ "Téarma: aicmiú comhchoiteann na n-aonad críche maidir le staidreamh". IATE. Dáta rochtana: 2025-11-08.
- ↑ "NUTS – Nomenclature of territorial units for statistics". an coimisiún Eorpach. Dáta rochtana: 2016-12-18.
- ↑ "Common classification of territorial units for statistics (NUTS)". an Coimisiún Eorpach. Dáta rochtana: 2024-07-16.
- ↑ "Statistics Explained". an Coimisiún Eorpach.
- ↑ "Regulation (EC) No 1059/2003 ... on the establishment of ... NUTS". EUR-Lex. Dáta rochtana: 15ú Lúnasa 2025.
- ↑ "Regulation (EC) No 1888/2005 ... (NUTS) by reason of the accession of the Czech Republic, Estonia, Cyprus, Latvia, Lithuania, Hungary, Malta, Poland, Slovenia and Slovakia to the European Union". EUR-Lex. Dáta rochtana: 15ú Lúnasa 2025.
- ↑ "Regulation (EC) No 105/2007 ... on the establishment of ... NUTS". EUR-Lex. Dáta rochtana: 15ú Lúnasa 2025.
- ↑ "Rialachán (CE) Uimh. 176/2008 ... le staidreamh (NUTS) a bhunú mar gheall ar aontachas na Bulgáire agus na Rómáine". EUR-Lex. Dáta rochtana: 15ú Lúnasa 2025.
- ↑ "History of NUTS – Eurostat".
- ↑ "Annex A6 Country and territory codes". publications.europa.eu. Dáta rochtana: 2020-03-20.
- ↑ "Background – Eurostat". an Coimisiún Eorpach Commission.
- ↑ "Commission Regulation (EU) 2016/2066 amending the annexes ... [of] ... NUTS". EUR-Lex. Dáta rochtana: 15ú Lúnasa 2025.
Catagóirí:
- Ailt le téacs sa Fhraincis
- Ailt le téacs sa Ghearmáinis
- Ailt le téacs sa Bhulgáiris
- Ailt le téacs i dteanga eile
- Ailt le téacs sa Ghréigis
- Ailt le téacs sa tSeicis
- Ailt le téacs sa Danmhairgis
- Ailt le téacs san Eastóinis
- Ailt le téacs san Fhionlainnis
- Ailt le téacs sa tSualainnis
- Ailt le téacs san Ungáiris
- Ailt le téacs san Iodáilis
- Ailt le téacs sa Liotuáinis
- Ailt le téacs san Ollainnis
- Ailt le téacs sa Pholainnis
- Ailt le téacs sa Phortaingéilis
- Ailt le téacs sa Spáinnis
- Ailt le téacs san Albáinis
- Ailt le téacs san Úcráinis
- Ailt le téacs sa Rómainis
- Ailt le téacs san Íoslainnis
- Ailt le téacs san Ioruais
- Aicmiú Comhchoiteann na nAonad Críche maidir le Staidreamh