Abraham Lincoln

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Jump to navigation Jump to search
Abraham Lincoln
Abraham Lincoln O-77 matte collodion print.jpg
member of the Illinois House of Representatives (en) Aistrigh

1834 - 1842
Ionadaí na Stát Aontaithe

Márta 4, 1847 - Márta 4, 1849
John Henry - Thomas L. Harris
District: Illinois's 7th congressional district (en) Aistrigh
14. Uachtarán tofa na Stát Aontaithe

Samhain 6, 1860 - Márta 4, 1861
James Buchanan - Ulysses S. Grant
Election: 1860 United States presidential election (en) Aistrigh
16. Uachtarán na Stát Aontaithe

Márta 4, 1861 - Aibreán 15, 1865
James Buchanan - Andrew Johnson
Election: 1860 United States presidential election (en) Aistrigh, 1864 United States presidential election (en) Aistrigh
Saol
Eolas breithe Hodgenville (en) Aistrigh, Feabhra 12, 1809
Náisiúntacht Stáit Aontaithe Mheiriceá
Áit chónaithe Springfield
Washington, D.C.
Contae Perry
Hodgenville (en) Aistrigh
Lincoln's New Salem (en) Aistrigh
Grúpa eitneach English American (en) Aistrigh
Teanga dhúchais An Béarla
Bás Petersen House, Aibreán 15, 1865
Áit adhlactha Lincoln Tomb (en) Aistrigh
Na cúinsí a bhaineann lena b(h)ás dúnmharú (tráma balaistíoch)
Killed by (P157) John Wilkes Booth
Muintir
Athair Thomas Lincoln
Máthair Nancy Hanks Lincoln
Céile/Céilí Mary Todd Lincoln  (Samhain 4, 1842 -  Aibreán 15, 1865)
Páistí
Siblíní
Treibh Lincoln family (en) Aistrigh
Oideachas
Teangacha An Béarla
Gairm
Gairm polaiteoir, dlíodóir, státaire, máistir poist, feirmeoir agus oifigeach míleata
Airde 193 cm
Áit oibre Springfield agus Washington, D.C.
Duais
Daoine le tionchar air/uirthi An Bíobla, Sufferings in Africa (en) Aistrigh agus The Pilgrim's Progress (en) Aistrigh
Seirbhís mhíleata
Brainse míleata Illinois National Guard (en) Aistrigh
Céim captain (en) Aistrigh
Throid sé/sí ag Black Hawk War (en) Aistrigh
Cogadh Cathartha na Stát Aontaithe
Creideamh
Reiligiúin Baisteachas
Ietsism (en) Aistrigh
Páirtithe polaitíochta Páirtí Poblachtach
Páirtí Fuig
Páirtí Aontais Náisiúnta
IMDb nm1118823
Abraham Lincoln 1862 signature.svg

B'é Abraham Lincoln (12 Feabhra, 180915 Aibreán, 1865) a bhí ar an séú hUachtarán déag ar na Stáit Aontaithe[1]. Bhí sé i bhfeidhmeannas ó 4 Márta, 1861 go dtí an 15 Aibreán, 1865. B'eisean an chéad uachtarán ón bPáirtí Poblachtach. Lena linn, chuaigh scoilt ar an tír faoi chearta na stát agus faoi cheist na daoirse. Sa deireadh, thréig cuid de na daorstáit sa Deisceart na Stáit Aontaithe go hiomlán, le stáit aontaithe eile, nó an Chónaidhm, a bhunú.

Phléasc cogadh cathartha idir an dá thaobh, agus thug Lincoln féin a bheatha sa choimhlint.

Na blianta cogaidh[cuir in eagar | athraigh foinse]

Litir David Wills a thug cuireadh do Abraham Lincoln cúpla focal a rá, i mí Mheán Fómhair, 1862, ag tabhairt dá aire gurbh é Edward Everett a thabharfadh an óráid.

I Mí Mheán Fómhair, 1862, d'eisigh Lincoln an Forógra um Shaoradh ó Bhráca, rud a chiallaigh go raibh sé meáite ar a saoirse a thabhairt do na Gormaigh sa Deisceart, mar cheann de chuspóirí an chogaidh. Meastar anois go bhfuil sí ar cheann de na móróráidí is fearr a tugadh riamh i stair Mheiriceá.

Ar an 19 Samhain, 1863 thug Lincoln óráid ar a dtugtar Aitheasc Gettysburg. (Nó an Gettysburg Address i mBéarla). Féach anseo. Thuill óráid Abraham Lincoln ─ a cuireadh i dtoll a chéile le dúthracht ─ ardmheas ar an lá in ainneoin nárbh í príomhóráid an lae í.

Ar an 4 Márta 1865, thug Abraham Lincoln an dara aitheasc tionscnaimh leis, ag cur tús lena dara téarma mar uachtarán na Stát Aontaithe. Bhí John Wilkes Boothe, a d'fheallmharaigh é ní ba dhéanaí, sa slua.

4 Márta 1865: Thug Abraham Lincoln an dara aitheasc tionscnaimh leis. Bhí John Willkes Boothe sa slua.

Feallmharú[cuir in eagar | athraigh foinse]

Nuair a bhí an Cogadh na gCarad beagnach críochnaithe, d'fheallmharaigh duine de lucht leanúna an Deiscirt an tUachtarán in amharclann.

Feallmharú Lincoln

Ar an 26 Aibreán 1865, lámhachadh John Wilkes Booth, feallmharfóir Lincoln.

Ceapadh Andrew Johnson mar Uachtarán i ndiaidh feallmharaithe Abraham Lincoln sa bhliain 1865.

Féach freisin[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tagairtí[cuir in eagar | athraigh foinse]

  1. Lincoln, le Seán TÓIBÍN (aistriúchán ar Abraham Lincoln le John Drinkwater) (1944)