ÚABÁC
|
|||||
| Sonraí | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Cineál | fixed-base operator (en)  eagraíocht  | ||||
| Stair | |||||
| Dáta a bunaíodh | 1937 | ||||
| Rialachas corparáideach | |||||
| Ceanncheathrú | |||||
| Úinéir | Éire | ||||
| Suíomh gréasáin | daa.ie | ||||
| |||||
.gif)
Is comhlacht leathstáit é ÚABÁC cpt[1] (roimh 2014 Údarás Aerfort Bhaile Átha Cliath).[2] Tá ÚABÁC i gceannas ar bhainistiú agus ar oibriú Aerfort Bhaile Átha Cliath agus Aerfort Chorcaí. Is in Aerfort Bhaile Átha Cliath atá ceanncheathrú an chomhlachta.
.jpg)
Stair
[cuir in eagar | athraigh foinse]Bunaíodh Aer Rianta Teoranta sa bhliain 1937 mar chuideachta sealbhaíochta don aerlíne náisiúnta (Aer Lingus níos déanaí) agus chun eitlíocht in Éirinn a chur chun cinn go ginearálta. Tá an t-ainm 'Aer Rianta' bunaithe ar an nGaeilge agus ciallaíonn sé "aerbhealaí". Ba le hAer Rianta bainistiú ar Aerfort BhÁC, Aerfort Chorcaí agus Aerfort na Sionainne le chéile.
In 2004, rith an Oireachtas an tAcht um Aerfoirt Stáit 2004.[3] D'athainmnigh an tAcht seo Aer Rianta cpt mar Údarás Aerfort Bhaile Átha Cliath cpt. Tháinig an tAcht i bhfeidhm ar an 1 Deireadh Fómhair 2004. Faoin Acht, tugadh Aistriú sócmhainní, dliteanais, conarthaí, cearta agus oibleagáidí chuig an údarás nua.
Bhí sé beartaithe go mbainfeadh na húdaráis nua stiúradh iomlán ar na haerfoirt i gceist, ach níor tharla sé sin go hiomlán. Lean Údarás Aerfort Bhaile Átha Cliath ag bainistiú "go sealadach" Aerfort Chorcaí agus na Sionainne.
I mí Iúil 2013, d'fhógair Rialtas na hÉireann go n-athainmneofaí an cuideachta mar "ÚABÁC cpt". Bhí an t-ainm nua seo dírithe ar na heilimintí "Baile Átha Cliath" agus "Údarás" a bhaint amach, toisc go raibh oibríochtaí an chuideachta ag síneadh i bhfad níos faide ná Aerfort Bhaile Átha Cliath amháin. Tháinig an t-athainmniú i bhfeidhm ar 6 Samhain 2014.
In 2013 chomh maith, scaradh Aerfort na Sionainne ón DAA agus d'éirigh sé ina aerfort neamhspleách.
Oibríochtaí
[cuir in eagar | athraigh foinse]Is í príomhfheidhm ÚABÁC ná bainistiú agus oibriú Aerfort Bhaile Átha Cliath agus Aerfort Chorcaí. Tá fo-chuideachtaí ag an gcuideachta chomh maith, lena n-áirítear:
- Aer Rianta International (ARI): Gnólacht miondíola aerfoirt ar fud an domhain
- DAA International (daaI): Comhairleacht idirnáisiúnta eitlíochta
- Seirbhísí Aerfort ÚABÁC Teoranta
Tá oibríochtaí ag an ngrúpa ÚABÁC i 15 tír ar fud an domhain.
Freastalaíonn Aerfoirt Bhaile Átha Cliath agus Chorcaí ar limistéir láidre bheoga: céad chathair agus dara cathair Phoblacht na hÉireann agus a gcúltíortha máguaird. Innill d’fhás eacnamaíoch is ea na haerfoirt ina réigiúin faoi seach agus ar son na hÉireann ina hiomláine. Is in Aerfort Bhaile Átha Cliath atá beagnach an cúigiú cuid d'fhostaíocht iomlán Fhine Gall lonnaithe agus tá os cionn 120 fiontar ag feidhmiú in earnálacha amhail eitlíocht, lóistíocht, lónadóireacht agus óstáin. Is ríshuntasach an méid a chuireann na haerfoirt le geilleagair na réigiún agus na hÉireann.[4]
Aerfort Bhaile Átha Cliath
Eagraíocht
[cuir in eagar | athraigh foinse]Fostaíonn ÚABÁC thart ar 2,600 duine.
D'éirigh Kenny Jacobs ina Phríomhfheidhmeannach (CEO) ar ÚABÁC i mí Eanáir 2023. Is é Basil Geoghegan Cathaoirleach bhord na cuideachta ó 2018.
Comhlachtaí gaolmhara
[cuir in eagar | athraigh foinse]Cheannaigh Aer Rianta naoi óstáin de chuid Great Southern Hotels in 1990 ó Chóras Iompair Éireann. Díoladh na hóstáin in 2006.
Gaeilge
[cuir in eagar | athraigh foinse]Seoladh scéim Ghaeilge chuideachta ÚABÁC i Lúnasa 2013, chun seirbhísí "i nGaeilge a chur ar fáil do chustaiméirí agus do bhaill foirne trí bhearta éagsúla".[4]
Níl an dualgas ar Údarás Aerfort Bhaile Átha Cliath na fógraí Gaeilge a thabhairt isteach go dtí 2029.
Bhí sé geallta ag údarás an aerfoirt in 2026 go gcuirfear fógra i nGaeilge ar fáil ar sheirbhís bus a fhreastalaíonn ar Aerfort Bhaile Átha Cliath sa bhliain 2026.[5]
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Naisc sheachtracha
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Cuideachta Phoiblí Theoranta
- ↑ Béarla: an DAA (roimh 2014 Dublin Airport Authority)
- ↑ electronic Irish Statute Book (eISB). "electronic Irish Statute Book (eISB)" (en). www.irishstatutebook.ie. Dáta rochtana: 2025-12-05.
- ↑ 4.0 4.1 daa.ie (2015). "Nuashonrú Inbhuanaitheachta 2015 / Taisteal i dtreo na hInbhuanaitheachta". Dáta rochtana: 2025.
- ↑ Pádraic Ó Ciardha (21 Samhain 2025). "Údarás Aerfort Bhaile Átha Cliath le fógraí Gaeilge a thabhairt isteach ar bhusanna" (ga-IE). Tuairisc.ie. Dáta rochtana: 2025-12-02.