Jump to content

Áth Eine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Bosca Geografaíocht PholaitiúilÁth Eine

Cuir in eagar ar Wikidata
Suíomh
Map
 52° N, 7° O / 52°N,7°W / 52; -7
Stát ceannasachÉire
Cúige ÉireannachCúige Mumhan
Iaraonán críochach riaracháinContae Thiobraid Árann Cuir in eagar ar Wikidata
Aitheantóir tuairisciúil
Logainm.ie47434
Ardchrois Áth Eine - Reilig Chill Chlispín

Is sráidbhaile agus baile fearainn é Áth Eine (Béarla: Ahenny) suite i gChontae Thiobraid Árann,[1] sna hOaraí ársa. Tá clú agus cáil aige as ucht na nArdchros Gaelach le fáil ann.[2] Gar den sráidbhaile i Mainistir Chill Chlispín,[3] feictear dhá chros den scoth.[4][5]

Stair

[cuir in eagar | athraigh foinse]

Tá Áth Eine Siúire gar den teorainn le Contae Chill Chainnigh, ar chnoc Charraig an Dúin.[6] Feictear ann iarsmaí den tionscal slinne bhí ann tráth.[7]

Faightear tuamaí meigiliteacha mórthimpeall na háite. Taobh thiar den sráidbhaile ar chnoc Choill Mhic Oiliféara Hill tá tuama Bhán Fraoigh. Taobh ó thuaidh tá Tuama Pasáiste an Chnoic Rua.[8] atá cosúil le chéile le Sí an Bhrú, Cnóbha agus Loch Craobh. Is é ar cheann desna tuamaí is maisithe laistigh de Ghleann na Bóinne.[9]

Taobh thiar tá Sliabh na mBan agus carn neoiliteach ar a mhullach. Éiríonn An Loinneán ar an sliabh agus ritheann an abhainn soir le deich ciliméadar sula gcasann sí ó dheas tríd an ngleann idr na cnoic Carraig an Dúin agus Coill Mhic Oiliféara.

Crosa Átha Eine

[cuir in eagar | athraigh foinse]
Ardchros Chill Chlispín: léaráid ón leabhar Illustrations of Some of the Most Interesting Sculptured Crosses of Ancient Ireland[10]

Feictear sna hOsraí ardchrosa Ceilteacha atá i measc na cinn is luaite i nÉirinn (8ú/9ú haois).[2] Is séadchomharthaí náisiúnta (#124) iad na crosa ag Áth Eine, a bhfuil cosúlachtaí acu lena leis na crosa adhmaid a bhí ann rompu.

Tagairtí

[cuir in eagar | athraigh foinse]
  1. ↑ "Áth Eine". logainm.ie. Dáta rochtana: 21-05-2026.
  2. 1 2 Michael A. Monk. "Early Medieval Munster".
  3. ↑ Marcus Keane (1867). "The Towers and Temples of Ancient Ireland": 145–. Hodges, Smith.
  4. ↑ Colum Hourihane. "The Grove Encyclopedia of Medieval Art and Architecture".
  5. ↑ Michael W. Herren (2002). "Christ in Celtic Christianity".
  6. ↑ "Carrigadoon Hill map | Ireland | UK hills & mountain Guide". Themountainguide.co.uk. Dáta rochtana: 2017-03-03.
  7. ↑ Thomas Curtis (1829). "The London encyclopaedia": 167–. T. Tegg.
  8. ↑ Ossory archaeological society (1879). "Transactions".
  9. ↑ Andrew Meirion Jones. "Prehistoric Materialities".
  10. ↑ O'Neill, Henry (1857). "Illustrations of the most interesting of the sculptured crosses of ancient Ireland". Londain: Trubner & Company.
Aisghafa ó "https://ga.wikipedia.org/w/index.php?title=Áth_Eine&oldid=1314861"