Schachnovelle (ÚrscéalFichille)

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Is é an t-úrscéal deireanach agus b'fhéidir an ceann is aitheanta é Scachnovelle (Úrscéalfichille) a scríobh Stefan Zweig sular chuir sé lámh ina bháis féin sa bhliain 1942.

An Scéal[athraigh | edit source]

Ar long phaisnéire ag seoladh idir Nua Eabhrac agus Buenos Aires éiríonn leis an bpríomhcharactéir, seampín fichille an domhain, atá mar phaisnéir ar an long, a mhealladh isteach i gcluiche fichille ar son airgid. Agus an cluiche ar siúl chuireann Dr B., teithfí ón Ostair, comhairle ar an mbuíonn fear atá ag imirt i gcoinne an seampín agus de bharr a chabhar chríochnaíonn an cluiche cothrom. Bíonn an méid sin iontas ar na bhfearaibh go ndéanann an príomhcharactéir tréaniarracht an teithfí a mhealladh chun cluiche iomlán a imirt i gcoinne an seampín. Agus é ag iarraidh chuir ina luí air gur cheart dó an dúshlán a thabhairt, instear scéal an teithfi dúinn.

Is léir gur chuireadh faoi ghlas é in óstán ag na naitsithe ar feadh achar fada gan aige ach leabhar faoi 150 cluiche fichille clúiteach, a ghoid sé ó saighdiúir Gearmánach lena aigne a choimeád aclaí. Tar éis tamaill bíonn chuile cluiche ar eolas aige agus ansin agus é cráite ag an t-uaigneas éiríonn leis cluichí a imirt idir dubh agus bán ina intinn féin. Is gá dó a intinn a scoilt ina dhá leath go samhlaíoch chun an éacht seo a bhaint amach. Éiríonn leis ach faoi dheireadh chuireann an deighilt cumtha seo isteach air agus chuireadh faoi chúram siciatraí in ospidéal é. Tá an sicitraí thar a bheith tuisceannach agus tar éis biseach a theacht air an ostaireach, scaoileadh saor é. Tugadh foláireamh dó gan a bheith ag plé le fichille arís áfach. Dár ndóigh chuireann an príomhcharactéir ina luí air an cluiche a imirt.

Baineann an teithfí an chéad cluiche agus bíonn iontas ar an seampín agus ar an gcomhluadar. In aghaidh tolla an teithfí shocraíonn siad cluiche eile a imirt chun deis díoltais a thabhairt don seampín. Séard a thiteann amach ná go gcuireann an seampín isteach chomh mór sin ar an teithfí, d'aon turas, le himirt mall go chliseann sláinte intinne an Ostaireach agus fágann sé an bord le gealltannas nach n'imreofadh sé fichille arís go deo.

Miniú an Scéil[athraigh | edit source]

Deirtear go seasann seampín fichille an domhain do Hitler, duine gan oiliúnt gan samhlaíocht ach talainn de shaghas éigeann aige agus go seasann an buíonn eile do na comhghualaithe le talainn, oideachas agus tuisceannt ach gan an cumas acu cuir in aghaidh an bodach míléannta. Faraoir fuair Zweig bás sular chruthú a mhalairt.