Horatio Kitchener
| Ní mór an t-alt seo a ghlanadh, ionas go mbeidh caighdeán níos fearr ann. Tar éis duit an t-alt a ghlanadh, is féidir leat an teachtaireacht seo a bhaint de. Féach ar Conas Leathanach a Chur in Eagar agus an Lámhleabhar Stíle le fáil amach faoin dóigh cheart le feabhas a chur ar alt ciclipéide. |
Marascal machaire Briotanach, státaire, agus taidhleoir ab ea Horatio Herbert Kitchener, an Chéad Iarla Kitchener (24 Meitheamh 1850 – 5 Meitheamh 1916).
Rugadh Kitchener sa bhlian 1850 i mBaile Longphoirt (Ballylongford), i gContae Chiarraí, mac leis an Lt. Col. Henry Horatio Kitchener (1805-1894) agus le Frances Anne Chevallier-Cole. Sasanaigh ab ea iad a cheannaigh talamh in Éireann tamall beag roimhe sin.
Bhí Kitchener i dtuaisceart na Súdáine sa bhliain 1884 nuair a chuir airm an Mahdí Cartúm faoi léigear. Bhí Charles Gordon, oifigeach Sasanach, i gceannas ar fhórsaí na cathrach. Bhí ar Kitchener cumarsáid a choiméad oscailte le Cartúm go dtí go sroicheadh arm Briotánach an chathair chun deireadh a chuir leis an léigear. Níor éirigh leo an chathair a shroicheadh in am, áfach. Ar deireadh, ar an 26ú lá d'Eanáir, 1885, d'éirigh le harm an Mahdí an lámh in uachtair a bhaint amach. Maraíodh Gordon i dteach an ghobharnóra, agus baineadh a chloigeann dá chorp le taispeáint don Mhahdí go raibh sé marbh.
Blianta ina dhiaidh sin cuireadh Kitchener i gceannais airm Briotánach-Éigipteach a rinneadh ionsaí ar an tSúdáin. D'éirigh leis deireadh a chur le rialtas an Mahdí i gCath Omdurman ar an dara lá de Mheán Fómhair, 1898. Bhí sé ina ghobharnóir ar an tSúdáin go dtí mí na Nollaig 1899, nuair a chuaigh sé go dtí an Afraic Theas. Bhí Kitchener ina ginearálta sa Dara Cogadh na mBórach (1899-1902). Francis Reginald Wingate an gobharnóir a tháinig ina dhiaidh. Bhi Tiarna Kitchener sheol ó Scrabster le Sreabhadh Scapa ar an 5 Meitheamh, 1916 ar bord HMS Darach roimh aistriú go dtí an cruiser armúrtha HMS Hampshire as a chuid misean taidhleoireachta go é ag taisteal chun Rúis. Go gairid roimh 1930 uair an lá céanna,while traveling to Rúise , bhuail Hampshire mianach atá leagtha ag an seoladh nua Gearmánach-U-75 U-bád (gceannas ag Curt Beitzen) agus go tóin poill siar Oileán Inse Orc. Báthadh Kitchener.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.