George Bass

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
George Bass
George Bass.jpg
Dáta breithe 30 Eanáir, 1771
  Aswarby, Lincolnshire, Sasana
Dáta báis Anaithnid (tar éis 5 Feabhra, 1803)
Náisiúntacht Sasanach
Gairm Taiscéalaí, máinlia

Máinlia agus taiscéalaí na hAstráile ab ea é George Bass (30 Eanáir 1771 – tar éis 5 Feabhra 1803.

Tús a shaol[athraigh | edit source]

Rugadh é ar 30 Eanáir 1771 i Aswarby, sráidbaile in aice le Sleaford, Lincolnshire, mac an feirmeora George Bass agus Sarah (neé Newman). Fuair a athair bás agus é ach sé bliain d’aois. D’fhreastal sé ar Scoil Ghramadach Boston agus tar éis é sin, rinne sé staidéar ar an leigheas sa otharlann i mBoston, Lincolnshire. Glacadh é mar bhall Coláiste Ríoga na Máinlia nuair a bhí sé ocht mbliana déag d’aois, agus chuaigh sé isteach Cabhlach Ríoga na Breataine sa bhliain 1794 mar máinlia. Shroich sé i Sydney i New South Wales ar HMS Reliance ar 7 Meán Fómhair 1795. Chuaigh Matthew Flinders, John Hunter, William Martin agus Bennelong isteach ar an thuras chomh maith.

Dhá thuras Tom Thumb[athraigh | edit source]

Thug Bass leis ar an Reliance bád beag, a thugadh Tom Thumb air. I Mí Dheireadh Fómhair 1795, sheol Bass, Flinders agus Martin an bád amach ó Port Jackson chuig Bá Botany agus thaiscéal siad an Abhainn Georges níos faide ná aon Eorpaigh ar bith roimh ré. Mar thoradh an turas, bunaíodh Baile Banks. I Mí an Mhárta 1796, chuaigh an grúpa céanna ar thuras eile ar bád beag eile, Tom Thumb a thugadh air chomh maith. Le linn an thuras seo, sheol siad chomh fada le Loch Illawarra, a thug siad ‘Tom Thumb Lagoon’ air. Tháinig siad ar, agus thaiscéal siad Loch Harding.

Turas go dti Port an Iarthair[athraigh | edit source]

Sa bhliain 1797, sheol Bass (gan Flinders) ar bhád oscailte le seisear ar bord aige go dti Rinn Howe, an point is faide sa oirdheisceart na hAstráile. Ón áit seo, chuaigh sé siar thar an chósta Gippsland i Victoria, go dti Bá Port an Iarthair (‘Westernport Bay’ i mBéarla), beagnach chomh fada le suíomh láithreach Melbourne. Chreid sé go raibh caolas a scarann an mór-roinn agus Van Diemen’s Land (An Tasmáin an lá inniu), mar thug sé faoi deara an treo a sruthaigh an taoide.

Ag seoladh timpeall na Tasmáine ar an Norfolk[athraigh | edit source]

Cruthaíodh a theoiric sa bhliain 1798 nuair a sheol Bass agus Flinders timpeall Van Diemen’s Land sa bhád Norfolk. Le linn an thuras, tháinig Bass ar bhéal an Abhann Derwent agus thaiscéal siad an ceantar, an áit a bhunaíodh Hobart as bhliain 1803 ar neart a thuairisce. Nuair a d’fhill siad go Sydney, mhol Flinders go dti an gobhanóir John Hunter ba chóir dó ‘Bass Strait’ a thabhairt ar an chaolas.

Pósadh agus Trádáil[athraigh | edit source]

Phós sé Elizabeth Waterhouse ar 8 Dheireadh Fómhair, 1800, sa teach pobail Naomh Séamus, Westminster. Ba í Elizabeth deirfiúr Henry Waterhouse, a bhí ina chaptaen na longa Reliance. D’imigh sé arís trí mhí ina dhiadh sin, agus cé gur scríobh sé litreacha deasa chuig Elizabeth, níor fhill sé ar Shasana.

D’infheistigh Bass agus grúpa gcarad £10,000 ar an bhád Venus, le lasta ar bord le seoladh chuig Port Jackson. Sheol Bass (mar úinéir agus bainisteoir) agus an criú luath sa bhliain 1801. Ar an drochuair, níor fhéidir leis a chuid lasta a dhíol i Port Jackson, ach thairg Gobhanóir King conradh dó chun muiceola a fháil ó Tahiti (bhí easpa bia ag Sydney ag an t-am sin). D’imigh sé Sydney agus sheol siad go dti Dusky Sound san Nua-Shéalainn, an áit a chaith siad coicís ag baint iarainn de longbhriseadh Endeavour (bád Captain Brampton). D’úsaidíodh an iarann chun tuanna a dhéanamh agus mhalartú don muiceoil i dTahiti. D’fhill siad go dti Sydney leis an lasta i Mí na Samhna 1802.

I mí Eanáir, 1803, d’iarr Bass ar Gobhanóir King an raibh cead aige chun an iascaireacht san Nua-Shéalainn a ghlacadh chuige féin. Níor thug King an chead dó, ach sheol Bass ó dheas ó Sydney sular thug sé freagra uaidh. Níor fhill sé riamh.

An Turas Déanach[athraigh | edit source]

Níl a fhios againn cad a tharla do Bass. D’fhág sé ar an Venus ar 5 Feabhra 1803, agus ní chonacthas é arís. Bhí an cinneadh déanta aige seoladh go dti Tahiti arís, ansin b’fhéidir dul go dti coilíneachtaí na Spáinne san tSile chun lasta eile a cheannach.