Fuadar óir

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Racht díograise chun saibhris thobainn i measc cuid mhaith daoine de gach aicme. Tharla órthóraíochtaí suntasacha sna Stáit Aontaithe i gCalifornia (1849), Colorado (1858-1859), Idaho (1861-1864), Montana (1863), Dakota Theas (1875), agus Alasca (1896). Fuarthas rian an óir san Astráil i 1823, ach níor thángthas ar mhéid suntasach go dtí 1851 nuair a d'fhógair Edward Hargreaves an fhionnachtain in Ophir, New South Wales. Tháinig níos mó ná 2,000 duine don áit ansin díreach. An bhliain chéanna fuarthas ór i Victoria, agus táirgeadh 35% den ór a táirgeadh ar Domhan ansin (1852-1861). Fuarthas ór i Queensland (1867) agus Western Australia (1893). D'athraigh na fionnachtana seo an Astráil ó bhun go barr. Tháinig 342,000 inimirceach don Astráil i 1852-1861, bhorr an eacnamaíocht, agus d'fhás daonra Melbourne, mar shampla, ó 29,000 i 1851 go dtí 473,000 i 1891. Is beag mianadóir a d'éirigh saibhir, ach mar thoradh ar bhorradh an daonra osclaíodh tailte tréadacha don talmhaíocht. I measc na n-inimirceach bhí na mílte Síneach, agus níor mhaith leis na hEorpaigh iad siúd: ritheadh dlíthe frith-Shíneacha agus glacadh le polasaí na hAstráile Gile. Bhrostaigh slua mór sirtheoirí, as na Stáit Aontaithe den chuid is mó, go críocha Yukon i gCeanada nuair a thángthas ar ór ann i 1896. Lean an tóraíocht ar feadh 5 bhliain. Táirgeadh luach timpeall $50 milliún óir, bunaíodh baile Dawson, agus tugadh spreagadh mór don gheilleagar i mBritish Columbia, Alberta, Alasca, is stát Washington.