Erasmus as Rotterdam

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Erasmus le Hans Holbein (1523)

Ba sagart, fealsúnaí, daonnachtaí Críostaíochta agus deashearmanóir é Erasmus as Rotterdam (rugadh 27 nó 28 Deireadh Fómhair 1469 i Batavice, Rotterdam agus d'éag 12 Iúil 1536 i mBasil, An Eilvéis).

A Shaol[athraigh | edit source]

Rugadh i mbochtanas é, ach ghlacadh isteach in mainistreach de chuid na nAgaistíneach é mar stócach agus rinneadh sagart agus níos déanaí easpag de. Chaith sé tréimhse ag déanamh staidéir i bPáras ach in ainneoin gur fhoghlaim sé neart, chuir an cruatan a d'fhulaing sé ansin isteach air. Thaistil sé ó cheann ceann na hEorpa agus chaith sé seal torthúil taitneamhach i Sasana mar ar bhuail sé le na daonnachtaí mór le rá comhaimseartha sa tír sin.

Chuir sé neart oibre fiúntach i gcló, uilig scríte i Laidin, teanga ina raibh a chumas aitheanta go forleathan. Rinne sé chuir síos agus tráchtaireacht ar a lán de na saothar clasaiceach ón seandomhan agus anuas ar sin cháin sé an Eaglais Chaitliceach agus rinne sé chuid mhaith mholta le na fadhbanna, nárbh fhéidir a shéanna, a bhí aici a réiteach.

Bhí clú agus cáil dochreidte aige thart fán Eoraip agus neart rialaitheoirí ag lorg a chomhairle. Thart faoin am seo is ea a thosaigh an Athleasú Creidimh le Martin Luther agus a thacaithe. Deirtear go raibh sé ar chumas Erasmus stop a chuir le seo agus na fadhbanna a réiteach taobh istigh den Eaglais Chaitliceach agus an deighilt a sheachaint ach de réir dealramh ní raibh sé sásta idirghabháil a dhéanamh. Níor thacaí sé le ceachtar de na dreamanna agus faoi dheireadh ní mó ná sásta a bhí chaon taobh den aighneas. Chuireadh é in Ardeaglais Basil sa bhliain 1536.

A Shaothar[athraigh | edit source]

  • Antibarbari
  • Adagiorum chiliades
  • Enchiridion militis Christiani
  • Μωρίας Ἐγκώμιον (Morias Encomion) sive Stultitiae Laus
  • De copia verborum
  • De constructione octo partium orationis
  • Dialogus, Iulius exclusus e coelis
  • Novum Testamentum Graece
  • Institutio principis christiani
  • Querela pacis
  • Familiarium colloquiorum formulae
  • Colloquia familiaria
  • De libero arbitrio
  • Hyperaspistes diatribae
  • Christiani matrimonii institutio
  • Paraclesis
  • Methodus
  • Apologia
  • Ratio
  • Dialogus cui titulus Ciceronianus
  • De conscribendis epistolis
  • De recta latini graecique sermonis pronuntiatione Textus
  • De sarcienda ecclesiae concordia
  • De preparatione ad mortem
  • Ecclesiastes
  • Epistolae
  • Carmina