Crois an Bharraigh

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Is sráidbaile suite i gContae Chorcaí é Crois an Bharraigh. Tá sé ar an R589 Bothár Réigiúnach i bParóiste Chnoic an Bhile-Inis Eonáin faoi sé cilímeader déag thiar ó Chathair Chorcaí agus deich gcilímeader ó oithear Dhroichid na Bandan. Sruthann an Abhainn Buí tríd an mbaile agus leanann sé go Carraig Uí Leighin agus téigh isteach na farraige. Rith an t-iarnród Tgo Droichead Bandan agus Iarthar Chorcaí trí Chrois an Bharraigh. Bhí dhá stáisiún traenach sa cheantar: ceann i nGarraí Thancaird agus ceann i gCoill Éadaí. Ag an stáisiún seo bhí nasc idir an bpríomhlíne go Iarthar Chorcaí agus an líne go Cionn tSáile.

Cuimhneachán an Luíocháin i gCrois an Bharraigh

Tharla Luíochán Croise an Bharraigh i rith Chogaidh na Saoirse. Ar an 19ú Márta 1921 d'ionsaigh baill d'Óglaigh na hÉireann dream saighdiúirí na Breatainne. D'eagraigh Tomás de Barra an t-ionsaí agus mharaigh na óglaigh timpeall 40 saighdiúir. Faraor maraíodh idir 3 agus 6 óglaigh sa chomhrac.

Tá dha scoileanna in aice leis an mbaile: ceann i gCnoc an Bhile agus ceann i nGarrán an Bháitéaraigh. Chomh maith leis sin tá siopa, naíolanna agus gáráistí mótair sa sráidbhaile. Sa Bhliain 2007 osclaíodh bóthar nua i gCrois an Bharraigh agus anois seachaintear Cuimhneachán Luíocháin Croise an Bharraigh.