Cogadh na Rúise agus na Seapáine

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Cogadh na Rúise agus na Seapáine
Cogadh na Rúise agus na Seapáine
Dáta: 8 Feabhra 19045 Meán Fómhair 1905
Áit: An Mhanchúir, An Mhuir Bhuí
Toradh: Bua na Seapáine. Conradh Portsmouth
Céilí comhraic
Flag of Russia.svg Impireacht na Rúise
Flag of the Kingdom of Montenegro.svg Montainéagró
Flag of Japan.svg Impireacht na Seapáine
Ceannasaithe
Flag of Russia.svg Nioclás II
Flag of Russia.svg Aleksey Kuropatkin
Naval Ensign of Russia.svg Stepan Makarov
Naval Ensign of Russia.svg Z. Rozhestvensky
Flag of Japan.svg An tImpire Meiji
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Oyama Iwao
War flag of the Imperial Japanese Army.svg Nogi Maresuke
Naval Ensign of Japan.svg Tōgō Heihachirō
Slua
400,000 500,000
Taismigh
~43,000[1] ~86,000[1]
† Fuair bás sa choimhlint

Fearadh Cogadh na Rúise is na Seapáine, 10 Feabhra 1904 – 5 Meán Fómhair 1905, idir an Rúis agus an tSeapáin in oirthear na hÁise.

An cogadh[athraigh | edit source]

Nuair a shealbhaigh saighdiúirí na Rúise Port Artúir, cuanchathair in aice leis an gCóiré, sa bhliain 1898, chuir siad an-mhíshástacht ar na Seapánaigh, a bhí buartha go raibh siad lena dtionchar ar an gCóiré a chailleadh. Ní raibh aon mhoill orthu téisclim a dhéanamh chun cogaidh; agus i Mí Fheabhra den bhliain 1904, d'ionsaigh siad Port Artúir le garastún na Rúiseach a ruaigeadh as an áit. D'éirigh leo an chuid is mó de loingeas cogaidh na Rúise a scrios, agus bhí na Rúisigh sách mall ag tabhairt freagra. Ní raibh an t-ádh orthu ina dhiaidh sin, ach an oiread. Thuirsigh maidhm i ndiaidh maidhme iad, agus nuair a tháinig cabhlach cogaidh na Bailte ó Chathair Pheadair thart ar an Afraic go dtí an Cian-Oirthear le fortacht a thabhairt do na díormaí Rúiseacha ansin, d'ullmhaigh an t-aimiréal Seapánach Heihachiro Togo luíochán roimh na Rúisigh. Nuair a nocht na longa Seapánacha óna bhfolacháin, fágadh an cabhlach Rúiseach i ngaiste, agus chuaigh an chuid ba mhó acu i dtóin an phoill i gCaolas Chisima idir an Chóiré agus an tSeapáin i lár Mhí Bhealtaine den bhliain 1905. Ní tháinig ach sé long chogaidh slán as an teagmháil, agus acu sin féin, b'éigean do thrí long sábháilteacht a lorg i gcuan cogaidh na Meiriceánach i Manila. Ó bhí na Meiriceánaigh neodrach sa chogadh seo, rinne siad na longa agus a gcuid crú a imtheorannú sa chuan - is é sin, choinnigh siad istigh ansin iad go dtí go raibh an cogadh thart.

Bua na Seapáine[athraigh | edit source]

B'iad na Seapánaigh a ghnóthaigh an cath agus an cogadh, mar sin. Siúd is gur láimhsigh an tAimiréal Togo an cath go snoite, b'é ba phríomhchúis leis an rath ná go raibh na Seapánaigh i bhfad chun tosaigh ar na Rúisigh i gcúrsaí teicneolaíochta, a fhad is a bhí na longa cogaidh i gceist. Bhí a gcuid long ní ba luaithe, agus a gcuid gunnaí ní b'fhearr, chomh maith.

Éirí amach na bliana 1905[athraigh | edit source]

Bhí cosmhuintir na Rúise den bharúil gurbh iad na huaisle is na hoifigigh ba chiontaí leis an dóigh ar briseadh an cath ar a dtír. Mar sin, d'éirigh ina cheannairc ar fud na Rúise. Bhris réabhlóid amach sa bhliain 1905.

Leabharliosta[athraigh | edit source]

  • Richard Connaughton: Rising Sun and Tumbling Bear: Russia's War With Japan'. Cassell, 2003, ISBN 0-304-36184-4
  • Rotem Kowner: Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Scarecrow, 2006, ISBN 0-8108-4927-5
  • Geoffrey Jukes: The Russo-Japanese War 1904-1905. Motorbooks International, 2002, ISBN 1-84176-446-9
  • Ian Nish: The Origins of the Russo-Japanese War. Longman, 1985, ISBN 0-582-49114-2
  • Alexej Silytsch Nowikow-Priboj: Tsushima. Volksverlag, 1955
  • Ernst zu Reventlow: Der Russisch-Japanische Krieg. Berlin 1905
  • Sven Saaler, Inaba Chiharu (Hrsg.): Der Russisch-Japanische Krieg 1904/05 im Spiegel deutscher Bilderbogen. Deutsches Institut für Japanstudien, Tokio 2005 (Abstract)
  • M. H. Sprotte, W. Seifert, H.-D. Löwe: Der Russisch-Japanische Krieg 1904/05. Wiesbaden 2008, ISBN 978-3-447-05707-3
  • J. Taburno: Die Wahrheit über den Krieg!. Cronbach, Berlin 1905 (Digitalisat)
  • Denis Warner: The Tide at Sunrise: A History of the Russo-Japanese War, 1904-1905. David McKay Co., 1974, ISBN 0-88327-031-5

Tagairtí[athraigh | edit source]