Brian Bóramha

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.
Brian Bóirmhe
Ard-Rí na hÉireann
Brian Boru, King of Munster.jpg
Brian Bóruma mac Cennétig
Réimeas 10021014
Dáta breithe t.941
Áit bhreithe Cill Dalua, Contae an Chláir
Dáta báis 23 Aibreán 1014
Áit bháis Cluain Tarbh
Réamhtheachtaí Mael Seachlainn II
Comharba Mael Seachlainn II

Rugadh Brian Bóruma mac Cennétig, (Brian Boru i mBéarla), timpeall na bliana 941 (in aice le Cill Dalua i gContae an Chláir mar atá inniu air, nó Dál gCais mar a tugadh ar an gceantar fadó). Cennétig mac Lorcáin, rí Thuadhmhumhan ab ea a athair, Bé Binn ingen Aurchada, iníon Rí Iar-Chonnacht ab ea a mháthair. Bhí sé ina rí ar chúige Mumhan ó 976 agus ina Ard-Rí Éireann ó 1002. Cailleadh é ar Aoine an Chéasta, an 23 Aibreán, 1014 i rith Chath Cluain Tarbh in aghaidh Lochlannaigh Bhaile Átha Cliath. Cuireadh é in Ard Mhacha.

Bhíodh aithne air mar Brian Bóirmhe de bharr an chíosa a bhailigh sé ó thaoisigh beaga na hÉireann agus a d'úsáid sé chun na mainistreacha agus na leabharlanna a réab na Lochlannaigh a atógáil, más fíor. D'éag a mhac agus a gharmhac i gCath Chluain Tarbh chomh maith agus mar sin ní fhéadfadh a shliocht a gcumhacht a choinneáil mar Ardríthe.

Pósadh Briain ceithre huaire:

  • An chéad uair le Mór - máthair Mhurchaide, a cailleadh le Briain i gCath Chluain Tarbh
  • An dara uair le Echrad - máthair a chomharba, Turlach
  • An tríú uair le Gormflaith - an bhean chéile is cáiliúla, iníon Mhurchaide Mac Finn, rí Laighean agus baintreach Olaf Cuaran, Lochlannach, rí Bhaile Átha Cliath agus Eabhraic. Ba í máthair Dhonncha, a bhí ina rí ar chúige Mumhan tar éis Bhriain.
  • An ceathrú uair le Dub Choblaig - iníon rí Chonnacht

Sa 12ú haois, d'fhoilsigh a chlann leabhar bolscaireachta, Cogadh Gaeil ré Gaill, ina ndearnadh móradh ar Bhrian agus ar na héachtaí a rinne sé i rith a shaoil.