Annála na gCeithre Máistrí

Ón Vicipéid, an chiclipéid shaor.

Leathanach as 432

Is leabhar oiris ar stair mheánaoiseach na hÉireann é Annála Ríochta Éireann^[1] nó Annála na gCeithre Máistrí^[2] .

[athraigh] Téacs

Is oll-bhailiúcháin de h-annála atá níos sine é na h-annála seo go formhór, cé go bhfuil obair úr ann chomh maith. Cuirtear iad le chéile idir 1632 agus 1636 sa Mhainistir Phroinsiasach i mBaile Dún na nGall. Tagann na h-iontrálacha níos déanaí ó chuntais an uaisleacht Gaelach (mar shampla, Annála Uladh) agus tá na h-iontrálacha ón seachtú aois déag bunaithe ar cuimhniú pearsanta agus ón féachaint. Mícheál Ó Cléirigh ab ea é an phríomh údar, le cuidiú ó, i measc daoine eile, Peregrine O' Cleary, Fergus O' Mulconry agus Peregrine O'Duignan. D'ainneoin an fhíric gur ní raibh ach ceann amháin acu in mhainnais, tugtar "Na Ceithre Mháistrí" orthu. Ba é Fearghal Ó Gadhra, tiarna i Co. Shligigh, an urraitheoir don tionscnamh.

Scríobhadh go h-iomlán as Gaeilge iad. Tá alán cóipeanna lámhscríbhinní déanta acu, atá i seilbh Choláiste na Tríonóide BÁC, Acadamh Ríoga na hÉireann agus ag Coláiste na hOllscoile, BÁC.

[athraigh] Aistriúchán

Bhí an chéad aistriúcháin suntasach de na hannála (ag tosú sa bhliain 1171 AD) foilsíodh le Owen Connellan i 1846. Cuireadh na hannála ó 11 go 17ú déag aois isteach ann, agus bhí sé an leagan amháin le frontispiece ceithre dathanna aige agus le léarscáil mhór fillte aige chomh maith ag taispeáint na láithre de na chlainne in Éireann. Luí sé dearmadta ar feadh 150 bhliain ach sábháil agus athfhoilsíodh é i 2001. Lean an staraí John O' Donovan ar na h-aistriúcháin Carollan roinnt bhlianta tar éis sin, urraithe ag deontas de £1000 a bhí faighte ag an matamaiticeoir cáiliúil William Rowan Hamilton nuair a bhí sé ina Uachtarán leis an Acadamh Ríoga na hÉireann.

[athraigh] Tábhacht

Tá an mhuiníneach agus an áisiúlacht de na hannála mar foinse stairiúil i gceist, uaireanta, le na bhronnaitheoirí, ar an bhunús go raibh siad teoranta do cúntaisí breitheanna, básanna agus bainnisí den uaisleacht Gaelach agus níor bhacann siad le na treoghluaiseachtaí nó na himeachtaí níos leathaine ón ré sin. Bhí an fhírinne san ré seo cé go raibh sé ré athairlíneach, céimeach agus tá sé seo luaite sna hannála.

Ar lámh, is foinsí annamh Gaelach iad agus tugann siad le fios dúinn faoi eachtraí mar shampla na Réabhlóidí Deis Mumhain agus Cogadh na Naoi mBliana ó dearcadh Gaelach.

[athraigh] Naisc sheachtracha

• Catholic Encyclopedia: Annals of the Four Masters (en)

[athraigh] Tagairtí

Is síol é an t-alt seo. Cuir leis, chun cuidiú leis an Vicipéid.
Má tá alt níos forbartha le fáil i dteanga eile, is féidir leat aistriúchán Gaeilge a dhéanamh.